Leśnictwo

Dziko żyjący ryś z Estonii trafił do mazurskich lasów. Wyposażony w obrożę z nadajnikiem, umożliwiającą śledzenie jego wędrówki dołączy do czterech pozostałych rysi, które do Polski sprowadziła organizacja ekologiczna WWF Polska.

 Nowego rysia wypuszczono w rejonie, w którym ostatnio zaobserwowało obecność samicy rysia, przewiezionej z Estonii w ubiegłym roku. "Rysie wciąż mają okres godowy, nazywany jak u kotów marcowaniem, stąd nasza decyzja o wytypowaniu miejsca wypuszczenia nowego rysia" – mówi Stefan Jakimiuk z WWF Polska, która prowadzi kampanię na rzecz ochrony populacji nizinnej tego gatunku.

Dotychczas do lasów mazurskich trafiło pięć rysi z Estonii. Część z nich podejmowała wędrówki, wychodząc poza obszar tego kompleksu leśnego. Natomiast samica, którą wypuszczono w ubiegłym roku pozostawała w obrębie Puszczy Piskiej. Sprowadzony samiec jest kolejnym zwierzęciem odłowionym w ramach metody „wild-to-wild” – dosłownie z natury do natury. Polega ona na przemieszczaniu dziko żyjących osobników. Sprowadzone przez WWF rysie pochodzą z Estonii, bo estońska populacja tego gatunku żyje w zbliżonych warunkach do tych, które panują w Polsce północno-wschodniej.

"Samiec jest w wieku 2-3 lat i waży ponad 17 kilogramów" – wyjaśnia Jakimiuk. "Został wyposażony w specjalną obrożę z nadajnikiem, która pozwoli śledzić jego wędrówki. Monitoring prowadzony w ten sposób pomaga zebrać wiele cennych danych" – mówi.

Jak informuje WWF Polska, mamy ostatnią szansę na ocalenie populacji nizinnej rysia w Polsce. Według zimowych tropień, przeprowadzonych w ubiegłym roku, liczebność rysiów nizinnych szacuje się na około 40 osobników. Ryś z nizin może zatem podzielić los niedźwiedzi brunatnych, które zniknęły z obszarów nizinnych Polski i przetrwały jedynie w rodzimej części Karpat.

"Dlatego od 2007 roku działamy na rzecz ochrony nizinnej populacji rysiów w Polsce. Planujemy jeszcze, do kwietnia przyszłego roku, odłowić w Estonii i wypuścić na Mazurach dwa kolejne rysie" – mówi Jakimiuk. Przypomina, że WWF prowadzi szereg innych działań, które mogą pomóc przetrwać rysiom. Należy do nich np. przygotowywanie poletek zgryzowych dla saren, ale też poprzez odtworzenie korytarzy migracyjnych rysi, którymi te zwierzęta mogłyby się przemieszczać między odizolowanymi od siebie rozległymi kompleksami leśnymi.

Oprócz metody „wild-to-wild”, WWF Polska wspiera wprowadzanie rysiów metodą dr Andrzeja Krzywińskiego, „born to be free”. Polega ona na umieszczeniu dorosłej samicy rysia, żyjącej w niewoli, w specjalnej wolierze zlokalizowanej w lesie. Małe rysie, które przychodzą w niej na świat mogą oswajać się z naturalnym otoczeniem, a po usamodzielnieniu się rozpoczynają życie w naturze.

Estońska populacja rysia liczy od 600 do 900 osobników. Wahania jego liczebności wynikają z dostępności pokarmu. Jeżeli w rezultacie ciężkiej i śnieżnej zimy spada liczba saren, to konsekwencją tego jest zmniejszenie liczebności rysiów. Ostatnie zimy w Estonii były śnieżne i ostre, stąd też mała liczebność sarny i bardzo wyraźny spadek liczebności rysiów, w tym samic prowadzących młode.

Lasy zajmują coraz więcej powierzchni naszego kraju. Od zakończenia II wojny światowej powierzchnia lasów zwiększyła się z 21 do prawie 30 proc. – podają Lasy Państwowe. Blisko 1,6 mld ludzi na świecie związanych jest z lasami i gospodarką leśną.

LP podkreślają, że Polska jest w europejskiej czołówce pod względem powierzchni lasów. Zajmują one 29,2 proc. terytorium kraju; rosną na obszarze 9,1 mln ha. Przeważająca ich część to lasy państwowe, które – jak przypomina przedsiębiorstwo – są dostępne dla wszystkich przez cały rok.

Jak informują Lasy na swojej stronie internetowej, wyniki badań wskazują, że 28 proc. Polaków w ogóle nie bywa w lesie, a 38 proc. jedynie sporadycznie. Zdaniem ponad połowy respondentów (53 proc.) lasów w Polsce ubywa. To nie jest jednak prawdą – wskazują leśnicy.

„Polskie lasy są zdrowe i piękne, wiele tracimy, nie odwiedzając ich, a są przecież na wyciągnięcie ręki. (…) Od 1995 do 2012 roku posadzono 33 tys. ha lasów” – podkreślił cytowany w komunikacie dyrektor Lasów Państwowych Adam Wasiak.

Na początku wiosny ruszy kampania edukacyjna „Lasy Państwowe. Zapraszamy”, która ma zwrócić uwagę na walory lasów. „Lasy to nasze wspólne dobro. Każdy może z nich nieodpłatnie korzystać przez cały rok, a leśnicy tak przygotowali polskie lasy do aktywnego i atrakcyjnego wypoczynku, aby każdy czuł się w nich komfortowo i bezpiecznie” – ocenił Wasiak. Do dyspozycji jest blisko tysiąc ścieżek przyrodniczo-edukacyjnych, a także 50 ośrodków edukacji leśnych.

Według wyliczeń ONZ, od lasów uzależniony jest byt 1,6 mld ludzi na świecie oraz istotna część gospodarki. Wartość rynku produktów leśnych przekracza 300 mld dolarów rocznie. Lasy zamieszkuje 80 proc. gatunków roślin i zwierząt. LP przypominają, że w Polsce w środowisku leśnym żyje 32 tys. gatunków flory i fauny, czyli 65 proc. wszystkich gatunków spotykanych w naszym kraju.

Lasy są również świetnym pochłaniaczem CO2. Polskie lasy mogą zmagazynować 900 mln ton węgla. Według badań przeprowadzonych przez LP, w Polsce dwutlenek węgla najlepiej pochłaniają lasy sosnowe. Średnia roczna ilość gazu przechwyconego z atmosfery przez drzewa wynosi 21,5 tony na każdy hektar. Lasy zatrzymują również wodę, przeciwdziałając stepowieniu gleby i poprawiając bezpieczeństwo przeciwpowodziowe.

W lasach Podkarpacia żyje m.in. 270 żubrów, 170 niedźwiedzi, 500 wilków i 9,6 tys. bobrów – poinformował w środę rzecznik Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie Edward Marszałek. Zaznaczył, że tutejsze lasy są ostoją dzikiej zwierzyny.

W regionie zakończyły się prace podsumowujące doroczną inwentaryzację dzikich zwierząt.

Ze spisu leśników wynika, że w lasach Podkarpacia bytuje m.in. 36,7 tys. saren, 10,2 tys. jeleni, 9,4 tys. dzików oraz 270 łosi, tych ostatnich w ciągu roku przybyło 70. Dość licznie występują też mniejsze drapieżniki: kuny – 5,4 tys., borsuki – 2,5 tys. i tchórze – 2,9 tys. Doliczono się także 20,4 tys. bażantów. Natomiast kuropatw żyje 8,9 tys. Szybko przybywa także bobrów. W 2004 r. było ich 2,1 tys., trzy lata temu 5,3 tys., w ubiegłym roku – 8,8 tys., a obecnie – 9,6 tys.

Marszałek powiedział, że „nigdzie poza Podkarpaciem nie występuje tak pełna gama wielkich drapieżników”, włącznie z niedźwiedziem, wilkiem i rysiem, a także największych roślinożerców, razem z żubrem, łosiem i jeleniem. „Lasy podkarpackie to jedna z najważniejszych krajowych ostoi dzikiej zwierzyny” – dodał.

Jego zdaniem „wysoka liczebność dzikiej zwierzyny świadczy o dobrym stanie naszych lasów”, ale jednocześnie oznacza wzrost kosztów upraw leśnych i rolnych. „Gromadzące się w duże chmary jelenie potrafią zniszczyć nawet zabezpieczone specjalnymi preparatami pędy sadzonek” – zauważył Marszałek.

W tym roku nadleśnictwa RDLP w Krośnie wydadzą prawie 3,5 mln zł na chemiczne i mechaniczne zabezpieczenie sadzonek przed zwierzyną. W roku ubiegłym na ten cel wydano ok. 4 mln zł. Do tego dochodzą koszty grodzenia części upraw leśnych. W 2013 r. – ogrodzono 585 ha za 2,6 mln zł, w tym roku planuje się ogrodzić 487 ha za 2,4 mln zł.

W Amazonii rośnie 16 tys. gatunków drzew, samych zaś drzew jest ok. 390 mld. Połowa z nich należy do zaledwie 227 gatunków – wynika z nowych analiz przedstawionych w „Science”.

Na terenie Amazonii, obejmującym Nizinę Amazonki i Wyżynę Gujańską, rośnie ok. 390 mld drzew, należących do ok. 16 tys. gatunków.

Połowa wszystkich drzew reprezentuje jedynie 227 gatunków czyli 1,4 proc. ogólnej ich liczby – twierdzą naukowcy. Okazuje się więc, że podstawą ekosystemów amazońskich, jednych z najbogatszych i najbardziej zróżnicowanych na Ziemi, jest bardzo niewielki zestaw gatunków. Gatunki te, stanowiące podstawę flory Amazonii, naukowcy określili jako „hiperdominanty”. Jak twierdzą, można je spotkać jedynie w ściśle określonych typach środowiska, np. na bagnach.

Jeszcze do niedawna dane nt. składu gatunkowego i sposobu rozmieszczenia różnych gatunków drzew w tej części świata były bardzo niekompletne. Jeśli już takowe istniały, dotyczyły wyłącznie Amazonii w ujęciu lokalnym lub regionalnym, ale nie jako całości. Tak naprawdę naukowcy nie wiedzieli nawet, jaki gatunek drzewa jest w Amazonii najbardziej powszechny. Teraz twierdzą, że to palma Euterpe precatoria. Wiele jest również orzesznicy brazylijskiej, kakaowca, kauczukowca itp.

„Najbardziej popularne gatunki drzew w Amazonii okazują się nie tylko liczne, ale też przestały być anonimowe. To informacja bardzo cenna dla przyszłych badań i kształtowania polityki ochrony” – podkreśla główny autor badania, Hans ter Steege z Naturalis Biodiversity Center w Leiden (Holandia).

Modelowanie matematyczne dostarczyło też informacji nt. gatunków najrzadszych. Zdaniem naukowców liczebność około sześciu tysięcy gatunków drzew w Amazonii nie przekracza tysiąca sztuk, co automatycznie kwalifikuje je jako kandydatów do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych IUCN (Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody). Jest jednak problem – zaznaczają autorzy tekstu w „Science”. Wspomniane gatunki są tak rzadkie, że w rzeczywistości naukowcy mogą się na nie nigdy nie natknąć.

Liczbę drzew i gatunków naukowcy wywiedli po ekstrapolacji danych z wielu wcześniejszych badań, prowadzonych przez ponad dekadę na 1170 różnych fragmentach lasu, rozrzuconych po Nizinie Amazonki.

Dane uzyskane w badaniu można wykorzystać dla lepszej ochrony puszczy Amazonii i w badaniach ocieplenia.

Co najmniej cztery watahy wilków żyją w lasach na pograniczu województw świętokrzyskiego i mazowieckiego, powiedział PAP prof. Roman Gula z Muzeum i Instytutu Zoologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Według naukowców to najlepszy wynik od 60 lat.

Co najmniej cztery watahy wilków żyją w lasach na pograniczu województw świętokrzyskiego i mazowieckiego, powiedział we wtorek PAP prof. Roman Gula z Muzeum i Instytutu Zoologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Według naukowców to najlepszy wynik od 60 lat.

„Jesteśmy świadkami powrotu zwierząt, które są naturalnym składnikiem ekosystemu. One były tu od zawsze i od zawsze były niestety tępione przez człowieka” – powiedział prof. Gula. Jego zdaniem z uwagi na niewielką gospodarkę hodowlaną na tych terenach, wilki nie powinny wyrządzać w tym miejscu jakiś ogromnych szkód. „Nie odnotowaliśmy takich przypadków w północnej części regionu” – powiedział.

Jak przypomniał w rozmowie z PAP prof. Gula, w latach pięćdziesiątych władze PRL uznały wilki za szkodniki. Wprowadzono program tępienia drapieżników.

Według raportu po raz ostatni w Puszczy Świętokrzyskiej zauważono wilki w 1953 roku. Później pojedyncze osobniki obserwowano w rejonach Końskich od lat 80-tych XX wieku.

„W ostatnią niedzielę udało się zaobserwować ślady czwartej na tym terenie watahy na pograniczu świętokrzyskiego i mazowieckiego, na północny wschód od Końskich” – powiedział Gula.

Badania populacji wilków w województwie świętokrzyskim prowadzone m.in. przez prof. Romana Gulę odbywają się w ramach akcji fundacji „Save”, zajmującej się ochroną dzikiej przyrody. Od jesieni ub. r. badaniami objęto także Puszczę Iłżecką oraz lasy w okolicach Stąporkowa.