Nauka w Polsce i na świecie

Nauka w Polsce i na świecie

Spotkanie młodych zwolenników ochrony środowiska w Leverkusen

Ochrona klimatu, odnawialne źródła energii i nowoczesne technologie ochrony środowiska – to zagadnienia leżące w centrum Międzynarodowej Konferencji Młodych. Do 30 sierpnia, 180 młodych aktywistów ochrony środowiska w wieku od 15 do 24 lat z 85 krajów wymieniało idee na temat „Technologia w służbie środowiska” i gromadzić nowe doświadczenia. Szczyt młodych na temat ochrony środowiska po raz pierwszy zorganizowano w Europie Środkowej. Jego gospodarzem, w ramach współpracy z Programem Narodów Zjednoczonych do spraw Ochrony Środowiska (UNEP) jest firma Bayer AG.

Nowoczesna technologia odgrywa coraz ważniejszą rolę w rozwiązywaniu
przyszłych problemów w zakresie ochrony środowiska. „Procesy technologiczne i
przemysłowe w przeszłości wystarczająco często były przyczyną zniszczenia
środowiska – i w dalszym ciągu przyczyniają się do niego. Jednocześnie trudno
wyobrazić sobie ochronę środowiska bez innowacyjnych technologii”, stwierdził
Minister Ochrony Środowiska w rządzie niemieckim, Sigmar Gabriel w przemówieniu
otwierającym konferencję. „Ludzie żyjący w zindustrializowanym świecie ponoszą
szczególną odpowiedzialność za udostępnienie technologii i know-how dla celów
ochrony środowiska. W ten sposób wszyscy odnosimy korzyści – nie tylko
ekonomiczne.”

Jürgen Rüttgers, Premier Północnej Nadrenii i Westfalii, podkreślił również
decydującą rolę innowacji w unikaniu i rozwiązywaniu problemu zniszczenia
środowiska naturalnego. „W związku z tym musimy promować rozwój technologiczny i
łączyć wzrost gospodarczy ze skuteczną ochroną środowiska, nie tylko we własnym
kraju, ale również na świecie.” Rüttgers przypomniał, że Północna Nadrenia i
Westfalia jest pionierem w dziedzinie nowoczesnych technologii.

Achim Steiner, Dyrektor Wykonawczy UNEP wyraził życzenie, aby konferencja nie
tylko umożliwiła zapoznanie się ze stanem ochrony środowiska, ale miała również
efekt motywacyjny: „Mamy nadzieję, że dzięki dyskusjom w czasie tej konferencji,
180 młodych ludzi wróci do swoich społeczności i krajów, i stanie się centrum
aktywności, a także zapewni innym motywację do wzięcia udziału w rozwiązywaniu
problemów w zakresie ochrony środowiska.”

Werner Wenning, Prezes Zarządu Bayer, poruszył kwestię konfliktu pokoleń
nawiązując do znaczenia konferencji młodych na temat ochrony środowiska:
„Zabezpieczenie przyszłości nie może nie obejmować poważnego potraktowania obaw
tych, którzy wkrótce będą musieli wziąć udział w podejmowaniu decyzji
dotyczących naszej planety.” Wenning podkreślił, że firma wspiera działalność
UNEP dotyczącą młodych ludzi i ochrony środowiska, ponieważ zaangażowanie
młodych na rzecz zrównoważonego rozwoju to ważna sprawa, a opinie młodych ludzi
są godne uwzględnienia. Aby zapewnić kontynuowanie udanej współpracy pomiędzy
Bayer a UNEP, Steiner i Wenning podpisali dzisiaj nową umowę o współpracy,
obowiązującą przez następne trzy lata. Zgodnie z umową Bayer będzie wspierać
UNEP własnymi programami i corocznymi płatnościami w kwocie 1,2 mln EUR.

W ramach toczącej się debaty o ochronie klimatu, która również jest elementem
agendy konferencji, Werner Wenning ogłosił realizowany na poziomie grupy
program, mający na celu dalsze zwiększenie wykorzystania energii w procesach
produkcyjnych, a także ocenę dużych projektów inwestycyjnych z uwzględnieniem
aspektu ochrony klimatu. Bayer podąża w odpowiednim kierunku jeśli chodzi o
redukcję emisji: „Postawiliśmy sobie cel polegający na redukcji bezpośredniej
emisji gazów cieplarnianych o 50% do 2010 r. w porównaniu z poziomami z 1990 r.
Już osiągnęliśmy 46%.” Poza tym firma prowadzi działania dotyczące rozwoju
surowców odnawialnych, a także roślin zapewniających dobre plony nawet w
warunkach ekstremalnych, takich jak wysokie temperatury i susze.

W przemówieniu nagranym na video, profesor Wangari Maathai, laureatka Nagrody
Nobla i Wiceminister Ochrony Środowiska Kenii, zachęcała młodzież do
nierezygnowania z aktywności w obszarze ochrony środowiska i walki o
dopuszczenie do debaty politycznej. Uczestników konferencji za pośrednictwem
video powitali również znany pianista chiński Lang Lang, słynny piłkarz Rudi
Völler, a także niemiecka grupa popowa Silbermond.

W czasie warsztatów i sesji plenarnych uczestniczy będą omawiać najważniejsze
globalne zagadnienia w zakresie ochrony środowiska, znaczenia odnawialnych
źródeł energii, transfer technologii, a także agendę prac w dziedzinie ochrony w
ich własnych krajach. Program obejmuje również wycieczki do modelowych projektów
środowiskowych i zakładów w Niemczech, wizytę w zakładach ochrony środowiska
przy fabrykach Bayer w Leverkusen i Dormagen, a także sadzenia drzew w ramach
projektu UNEP „Rośliny dla planety: Kampania miliarda drzew” (Plant for the
Planet. The Bilion Tree Campaign) UNEP. Innym elementem programu będzie
prezentacja astronauty dr Gerharda Thiele, szefa Centrum Astronautycznego
Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) z Kolonii.

Na koniec konferencji uczestnicy wybiorą spośród siebie przedstawicieli
różnych regionów świata do Rady Doradczej Młodych Tunza, która będzie doradzać
UNEP w zakresie zagadnień związanych z pracami na rzecz ochrony środowiska
prowadzonymi przez młodych ludzi przez następne dwa lata.
UNEP wybrał 180 uczestników konferencji na podstawie 1.000 wniosków złożonych w
ramach procedury wyboru prowadzonej w trybie online. Kandydaci zostali
wyznaczeni przez organizacje lub szkoły, gdzie aktywnie uczestniczyli w
projektach wspierających krajowe działania w zakresie ochrony środowiska. 85
krajów uczestniczących reprezentuje wszystkie sześć regionów świata (Amerykę
Północną, Amerykę Łacińską i Karaiby, Europę, Afrykę, Azję Zachodnią i kraje
Azji i Pacyfiku). UNEP zapewnił również równą reprezentację płci.

Słowo „Tunza”, które pojawia się w nazwie konferencji pochodzi z
zachodnioafrykańskiego języka Kiswahili i oznacza: „traktować coś z troską i
uczuciem”. Jest to również hasło programu UNEP dla młodzieży i dzieci. Centrala
organizacji znajduje się w Nairobi w Kenii.

Dodatkowe informacje o konferencji i uczestnikach można uzyskać na stronie
internetowej

Nauka w Polsce i na świecie

Noc naukowców w Poznaniu

Tej jedynej nocy (początek już od g. 17:00, 28 września) naukowcy odejdą od swoich codziennych obowiązków, aby wspólnie bawić się z publicznością w każdym wieku (dzieci, młodzież i dorośli). Każdy będzie mógł się przekonać, że nauka jest pasjonująca i ciekawa.

Zaplanowano konkursy, niesamowite eksperymenty, show naukowe, spotkanie z bajką, warsztaty naukowe i taneczne, koncerty, sport (Mundial przy księżycu), maraton filmowy („Dr Jeckyll i Mr Hyde”), itp.

Na wszystkie imprezy i koncerty wstęp wolny.

Nauka w Polsce i na świecie

Odlatują bociany

Według przekazów, gdy ptaki odlatują przed 24 sierpnia zwiastuje to rychłe nadejście srogiej zimy; jeśli odlatują później, zima ma być łagodna i krótka. W tym roku z obserwacji przyrodników wynika, że bociany zaczęły podróż już w połowie sierpnia.

„Bocianów nie ma już w Kłopocie, naszej bocianiej wiosce, w której jest
kilkadziesiąt gniazd i muzeum poświęcone tym ptakom. Grupy lecących ptaków,
liczące po kilkaset osobników, obserwowano też w innych rejonach Lubuskiego.
Pierwsze bocianie sejmiki odbywały się już pod koniec lipca, a więc dość
wcześnie” – mówi Jerzak.

Zdaniem Jerzaka, w tym roku w Lubuskiem bociany nie mogły narzekać na brak
pokarmu i warunki do odchowania młodych. Długo utrzymujący się na dość wysokim
poziomie stan największych rzek – Odry, Warty i Noteci oraz niezbyt upalne lato
sprawiły, że odsetek odchowanych młodych był wysoki. Zaobserwowano gniazda, aż z
pięcioma młodymi.

„To naprawdę przyzwoity wynik. Teraz dla tegorocznych boćków przyszedł kolejny
trudny sprawdzian – przed nimi daleka podróż do ciepłych krajów, którą,
niestety, nie wszystkie ptaki przetrwają” – dodaje Jerzak.

Jako pierwsze wylatują tegoroczne bociany i, co ciekawe, same potrafią znaleźć
drogę do swoich zimowisk. Po nich odlatują starsze osobniki. „Jedna z
najbardziej prawdopodobnych teorii głosi, że młode bociany trafiają do celu
dzięki polu magnetycznemu ziemi” – mówi Jerzak.

Przez dwa miesiące bociany pokonają około 10 tys. km, a więc dopiero w
listopadzie dotrą do centralnej i południowej Afryki. Tam przez ok. miesiąc będą
żywiły się głównie szarańczą, by wyruszyć w drogę powrotną do miejsca urodzenia.
W Polsce pierwsze pojawią się już w marcu.

W Afryce na te ptaki czyhają nie tylko drapieżniki, ale i ludzie. W zimie polują
na nie niektóre z tamtejszych plemion.

„Zdarza się, że niektóre bociany dolatują do naszego kraju ze strzałami w
skrzydłach. Można po nich zorientować się, jakie plemię na ptaki polowało. Kilka
takich strzał jest w polskich muzeach” – dodaje Jerzak.

Młode bociany zostają na Czarnym Lądzie około trzech lat – do momentu
osiągnięcia dojrzałości płciowej.

W woj. lubuskim rokrocznie zasiedlanych jest ponad 900 bocianich gniazd.
Najwięcej boćków przylatuje na północny-wschód Polski, do woj.
warmińsko-mazurskiego i podlaskiego.

Polskę można nazwać ojczyzną bociana białego. Z ostatniego liczenia bocianów,
przeprowadzonego w 2004 r., wynikało, że w naszym kraju gniazda zakłada ok. 50
tys. par bocianów, co stanowiło prawie 1/4 światowej populacji tych pięknych i
lubianych ptaków. Kolejne ogólnoświatowe liczenie bociana białego zaplanowano na
2014 r.

Nauka w Polsce i na świecie

Seminarium innowacyjności – o finansach dla firm i naukowców

CITTRU seredecznie zaprasza na Seminarium Innowacyjności, które odbędzie się dnia 19 września 2007 r. o godz. 11 w sali im. Bobrzyńskiego Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego przy ul. Jagiellońskiej 15 w Krakowie. Tematem przewodnim spotkania będzie przedstawienie założeń i zasad finansowania projektów w ramach „Inicjatywy Technologicznej” (CITTRU zostało punktem kontaktowym tego programu w Małopolsce).

INICJATYWA TECHNOLOGICZNA jest programem ministerialnym umożliwiającym uzyskanie dofinansowania dla różnorodnych projektów naukowo-wdrożeniowych. Na Seminarium omówione zostaną procedury przygotowania i składania wniosków. Zaprezentowane zostaną także projekty, które uzyskały dofinansowania w ramach pierwszego naboru wniosków.

Seminarium Innowacyjności adresowane jest do zespołów badawczych oraz przedsiębiorców zainteresowanych nowymi technologiami. Spotkanie jest bezpłatne, obowiązuje rejestracja do 7.09.2007.

Nauka w Polsce i na świecie

Leśnicy apelują o rozsądek

Rozpalanie ognisk i śmiecenie w lasach surowo zabronione. Leśnicy apelują o odpowiedzialne zachowanie podczas weekendowych wycieczek.
Sucha ściółka jest szczególnie podatna na wszelkiego rodzaju podpalenia.

Na terenie prawie całego kraju utrzymuje się najwyższy stopień zagrożenie
pożarowe lasu. Wilgotność ściółki w lasach przekroczyła swój próg palności
poniżej 30%, a w niektórych rejonach kraju wynosi zaledwie 12-15%. O
niebezpiecznej sytuacji w polskich lasach świadczy liczba pożarów. W ciągu
ostatniego tygodnia (20 – 26.04) w lasach wszystkich własności wybuchło 854
pożary. Od początku kwietnia powstało ich 2013. Najwięcej pożarów zanotowano w
województwie mazowieckim (290), śląskim (255), świętokrzyskim (210).

Źródło: RDC/Lasy Państwowe

Nauka w Polsce i na świecie

Gdzie stanie polska elektrownia jądrowa?

W ciągu pięciu lat powinna zapaść decyzja dotycząca lokalizacji w Polsce elektrowni atomowej – uważa wiceminister gospodarki odpowiedzialny za energetykę i górnictwo Krzysztof Tchórzewski. Wiceminister nie ma jednak wątpliwości, że decyzja taka – która zresztą nie jest jeszcze przesądzona – będzie trudna i będzie wymagać od rządzących odwagi. Jego zdaniem decyzja taka jest konieczna, bo wymaga tego polska racja stanu.

Tchórzewski uczestniczył w prezentacji prognoz energetycznych Międzynarodowej
Agencji Energetycznej (MAE) „World Energy Outlook 2006”, która odbyła się 14
marca w Warszawie.

Gościem konferencji był dr Fatih Birol, główny ekonomista MAE. Jego zdaniem,
zapotrzebowanie na kopalne źródła energii na świecie będzie rosnąć, a
perspektywy zbliżają nas do sytuacji, w której dostawy energii staną się „coraz
bardziej wrażliwe”.

Dlatego państwa powinny rozwijać alternatywne polityki energetyczne – przede
wszystkim rozwój energetyki atomowej i produkcji biopaliw.

W przypadku biopaliw, dr Birol jest jednak dość sceptyczny. Jak zauważył, już
dziś powierzchnia wykorzystywana do produkcji roślin energetycznych równa jest
powierzchni Francji. Żeby ok. 2015 r. osiągnąć zakładany udział biopaliw w rynku
paliw płynnych, czyli ok. 7,5 proc. – powierzchnia konieczna do upraw roślin
energetycznych byłaby równa jednej trzeciej powierzchni Europy. Stąd – jak
powiedział Birol – niektóre cele dotyczące produkcji biopaliw są zbyt ambitne.

Zdaniem Krzysztofa Tchórzewskiego, w dzisiejszych czasach najpoważniejszym
źródłem energii jest energetyka jądrowa. „Trzeba przekonywać społeczeństwo do
energetyki jądrowej i przedstawić pełną analizę zagrożeń” – powiedział. Według
niego, będzie to proces długi, trudny i należy się liczyć z bardzo poważnymi
protestami.

Tchórzewski uważa, że państwo, przynajmniej na początku powinno być inwestorem
elektrowni, choć jest to inwestycja bardzo kosztowna. „To jest przede wszystkim
kwestia odpowiedzialności za jakość takiej inwestycji” – powiedział.
Wiceminister nie wykluczył jednak, że po jakimś czasie w takiej elektrowni
mógłby pojawić się inwestor komercyjny.

Nauka w Polsce i na świecie

Grypa atakuje

Coraz więcej osób choruje na grypę. Na przełomie lutego i marca w ciągu 2 tygodni zgłoszono 74 tysiące zachorowań. W ubiegłym roku w takim samym okresie odnotowano tylko 17 tysięcy przypadków grypy. To prawie czterokrotny wzrost. Więcej jest również przypadków grypy, która objawia się wysoką gorączką, powyżej 39 stopni, bólami kostno-stawowymi, bólami mięśni, katarem, kaszlem i poczuciem ogólnego rozbicia.
W większości przypadków zachorowanie na grypę powoduje obłożną chorobę, w części przypadków mogą występować powikłania i zdarzają się też zgony, szczególnie u dzieci, osób starszych i obciążonych innymi, dodatkowymi poważnymi chorobami. Grypa przenosi się pomiędzy ludźmi drogą kropelkową (np. podczas kichania). Choroba rozprzestrzenia się podczas sezonowych epidemii powodując ostre objawy uniemożliwiające pracę osobom czynnym zawodowo. Epidemie grypy powodują znaczne koszty społeczne.

Grypa trapiła ludzkość od stuleci. Opisana została już przez Hipokratesa w roku 412 p.n.e.[1] Pierwszy raz pandemię grypy zanotowano w wieku XVI. Kolejne fale zachorowań na grypę pojawiały się, co kilkadziesiąt lat. W wieku XX wystąpiło szereg epidemii grypy, oraz jedna pandemia. Najbardziej zjadliwa grypa pojawiła się po I wojnie światowej i pochodziła od ptaków. Był to szczep H1N1, który wywołał pandemię choroby nazwanej grypą Hiszpanką, trwającą dwa lata. Mniej groźnie epidemie zanotowano pod koniec lat 50. oraz dziesięć lat później. Lokalnie grypa rozprzestrzeniała się w Hongkongu lub innych rejonach Azji. Rozwój odporności wśród ludzi oraz szczepienia przyczyniły się do ograniczenia rozwoju grupy w latach 80. i 90. XX wieku.

Źródło: IAr/Wikipedia

Nauka w Polsce i na świecie

Spreparowany niedźwiedź amerykański baribal

Niezwykły eksponat – spreparowany niedźwiedź amerykański baribal – stanął w holu Izby Celnej w Przemyślu. Niewyprawioną skórę niedźwiedzia, wraz z trzema innymi, przekazano celnikom w celach szkoleniowych, związanych z CITES (Konwencja o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem) – informuje „Dziennik Polski”.
Cztery suszone surowe skóry czarnych baribali przemyscy celnicy zatrzymali w sierpniu 2005 roku. Zostały wysłane w dwóch paczkach ze Stanów Zjednoczonych do mieszkańca Leska, jako rzeczy mające służyć do wystroju wnętrza. Nadawca nie załączył wymaganego prawem pozwolenia – zaświadczenia CITES. Po procesie skóry przekazano Izbie Celnej w Przemyślu. Trzy zostały wyprawione, jedna wypchana.

Wypchany niedźwiedź w wielkiej oszklonej gablocie stoi w obszernym holu Izby Celnej w Przemyślu. Pozostałe skóry trafiły do mniejszych gablot IC w Przemyślu i Korczowej, gdzie zostały umieszczone obok innych okazów przyrodniczych zatrzymanych na granicy, a chronionych konwencją, m.in: koralowców, egzotycznych motyli, jastrzębi gołębiarzy, szczęki rekina, kła morsa.