Najstarsze ślady zwierząt ryjących w morskim dnie

550 milionów lat temu pojawiły się w morzach zwierzęta wyposażone w ochronny, mineralny szkielet, zdolne do drążenia nor w dennych morskich osadach. Jak wykazały badania prowadzone przez prof.Jerzego Dzika z Instytutu Paleobiologii PAN, strategia obronna tych stworzeń przypominała metody, stosowane przez żołnierzy pod Verdun podczas I wojny światowej.

PRACOCHŁONNE KRYJÓWKI

„W skałach pochodzących z późnego prekambru, zebranych podczas niedawnych badań paleontologicznych w przełomie rzeki Chorbusuonki na północy Syberii, odkryłem liczne nory wygrzebane przez zwierzęta, które chroniły się w mule, ale w nim nie żerowały” – mówi paleontolog.

„Podobne ślady rozpoznałem w prekambryjskich skałach z Podola znajdujących się w zbiorach geologicznych w Kijowie” – dodaje.

Nory spełniały więc wyłącznie rolę kryjówek. Kosztowne energetycznie rycie nie służyło poszukiwaniu pokarmu. Prawdopodobnie taką strategię życiową ówczesnych zwierząt wymuszało zagrożenie przez drapieżniki.

W tych samych warstwach skalnych występują pierwsze zwierzęta o ciele osłoniętym mineralnym szkieletem.

SYNDROM VERDUN U ROBAKÓW

U schyłku prekambru – pod koniec okresu wendu (około 550 mln lat temu) panowała fauna ediakarska, nazwana tak od pierwszych znalezisk w Ediacara w Australii. Wśród ostatnich przedstawicieli fauny pojawiły się formy prawdopodobnie drapieżne.

Tuż potem rozpoczęła się ewolucyjna „eksplozja kambryjska”, zaznaczająca się w warstwach skalnych obfitością szczątków mineralnych szkieletów zwierzęcych.

W jamkach i norach chowały się żyjące na dnie robaki obłe, których współczesnym krewniakiem jest występujący w Bałtyku Priapulus. Wysuwały one na zewnątrz tylko organy do chwytania pokarmu, same pozostając ukryte.

Była to reakcja na stan zagrożenia. Ich wrogami mogły być m.in. pierwsze żebropławy – drapieżne jamochłony o jajowatym kształcie

„Nazwałem to syndromem Verdun. Tam żołnierze chronili się przed atakami albo w głębokich okopach, albo za stalowym pancerzem. Podobną strategię przyjęła ewolucja 550 mln lat temu” – wyjaśnia prof. Dzik.

Dzięki uprzejmości: PAP – Nauka w Polsce, Andrzej Markert
www.naukawpolsce.pap.pl